พ่อไม่ส่งเสียเลี้ยงดูบุตร ฟ้องได้หรือไม่?

ครอบครัวและมรดก

หลังจากพ่อแม่แยกทางกัน ปัญหาที่พบได้บ่อยในสังคมไทยคือการที่บุตรต้องอาศัยอยู่กับบิดาหรือมารดาเพียงฝ่ายเดียว ขณะที่อีกฝ่ายหนึ่งไม่ได้ช่วยรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูบุตรตามสมควร ไม่ว่าจะเป็นค่าอาหาร ค่าเล่าเรียน ค่ารักษาพยาบาล หรือค่าใช้จ่ายที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตของเด็ก จึงทำให้เกิดคำถามสำคัญว่าหากพ่อไม่ส่งเสียเลี้ยงดูบุตร มารดาหรือผู้ปกครองสามารถดำเนินคดีฟ้องร้องได้หรือไม่

หน้าที่ในการอุปการะเลี้ยงดูบุตรเป็นหน้าที่ตามกฎหมาย

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1564 กำหนดไว้ว่า บิดามารดาจำต้องอุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาตามสมควรแก่บุตรในระหว่างที่เป็นผู้เยาว์ และหากบุตรบรรลุนิติภาวะแล้ว บิดามารดายังมีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูต่อไปเฉพาะกรณีที่บุตรเป็นผู้ทุพพลภาพและไม่สามารถหาเลี้ยงตนเองได้

บทบัญญัติดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่ากฎหมายกำหนดหน้าที่ในการเลี้ยงดูบุตรไว้กับบิดามารดาทั้งสองฝ่าย ไม่ว่าบิดามารดาจะอยู่กินฉันสามีภริยากัน หย่าขาดจากกัน หรือแยกกันอยู่ก็ตาม หน้าที่ดังกล่าวยังคงมีอยู่เสมอจนกว่าบุตรจะบรรลุนิติภาวะหรือมีเหตุอื่นตามที่กฎหมายกำหนด

หากพ่อไม่ส่งเสียเลี้ยงดูบุตร สามารถฟ้องร้องได้หรือไม่

เมื่อบิดาไม่ปฏิบัติหน้าที่ในการอุปการะเลี้ยงดูบุตร ฝ่ายที่เลี้ยงดูบุตรอยู่สามารถใช้สิทธิตามกฎหมายเพื่อเรียกร้องค่าอุปการะเลี้ยงดูได้ ซึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1565 กำหนดให้บิดาหรือมารดาสามารถนำคดีขึ้นสู่ศาลเพื่อขอให้มีการกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรได้ ดังนั้น หากบิดาไม่ยอมส่งเสียเลี้ยงดูบุตร หรือส่งเสียไม่เพียงพอต่อความจำเป็นของเด็ก มารดาหรือผู้ใช้อำนาจปกครองบุตรสามารถยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอให้ศาลกำหนดจำนวนค่าอุปการะเลี้ยงดูที่เหมาะสมได้

พ่อแม่หย่ากันแล้ว ยังต้องส่งเสียเลี้ยงดูลูกหรือไม่

หลายคนเข้าใจผิดว่าเมื่อหย่าขาดจากการเป็นสามีภริยาแล้ว หน้าที่ในการดูแลบุตรอาจสิ้นสุดลงตามไปด้วย แต่ในความเป็นจริงการหย่าเป็นเพียงการสิ้นสุดความสัมพันธ์ระหว่างสามีภริยาเท่านั้น มิได้ทำให้ความเป็นบิดาหรือมารดาสิ้นสุดลง บิดามารดาจึงยังคงมีหน้าที่ต้องช่วยกันอุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาตามสมควรแก่บุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ ไม่ว่าจะหย่ากันแล้วหรือไม่ก็ตาม ด้วยเหตุนี้ แม้บุตรจะอาศัยอยู่กับมารดาเพียงฝ่ายเดียว บิดาก็ยังคงมีหน้าที่ร่วมรับผิดชอบค่าใช้จ่ายในการเลี้ยงดูบุตรตามกำลังความสามารถและฐานะของตน

ศาลจะพิจารณาค่าอุปการะเลี้ยงดูจากอะไร

การกำหนดค่าอุปการะเลี้ยงดูบุตรไม่ได้มีอัตราตายตัวตามกฎหมาย ศาลจะพิจารณาจากข้อเท็จจริงของแต่ละคดีเป็นสำคัญ โดยคำนึงถึงความจำเป็นของบุตร อายุของบุตร ค่าใช้จ่ายด้านการศึกษา ค่ารักษาพยาบาล สภาพความเป็นอยู่เดิม รวมถึงฐานะทางเศรษฐกิจและความสามารถในการหารายได้ของบิดาและมารดา วัตถุประสงค์สำคัญคือเพื่อให้บุตรได้รับการเลี้ยงดูอย่างเหมาะสมตามสมควรแก่ฐานะของครอบครัว และไม่ถูกกระทบจากความขัดแย้งระหว่างบิดามารดา

กรณีไม่ได้จดทะเบียนสมรส ฟ้องเรียกค่าเลี้ยงดูได้หรือไม่

ในกรณีที่บิดามารดาไม่ได้จดทะเบียนสมรส สิทธิเรียกร้องค่าอุปการะเลี้ยงดูยังอาจเกิดขึ้นได้ แต่จะต้องพิจารณาก่อนว่าบิดาเป็นบิดาชอบด้วยกฎหมายของบุตรหรือไม่ เช่น มีการจดทะเบียนรับรองบุตร หรือมีคำพิพากษาของศาลรับรองความเป็นบิดาแล้ว หากความเป็นบิดาชอบด้วยกฎหมายได้รับการรับรองแล้ว บิดาย่อมมีหน้าที่อุปการะเลี้ยงดูบุตรเช่นเดียวกับกรณีทั่วไป

สรุป

การส่งเสียเลี้ยงดูบุตรไม่ใช่เรื่องของความสมัครใจ แต่เป็นหน้าที่ที่กฎหมายกำหนดให้บิดามารดาต้องร่วมกันรับผิดชอบ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1564 กำหนดไว้อย่างชัดเจนว่าบิดามารดาต้องอุปการะเลี้ยงดูและให้การศึกษาตามสมควรแก่บุตรที่ยังเป็นผู้เยาว์

ดังนั้น หากพ่อไม่ส่งเสียเลี้ยงดูบุตร หรือไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามสมควร มารดาหรือผู้ใช้อำนาจปกครองบุตรสามารถใช้สิทธิตามกฎหมายยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อเรียกค่าอุปการะเลี้ยงดูได้ โดยศาลจะเป็นผู้พิจารณากำหนดจำนวนเงินที่เหมาะสมตามข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี ทั้งนี้เพื่อคุ้มครองประโยชน์สูงสุดของบุตรเป็นสำคัญ

ปรึกษาปัญหากฎหมายได้ที่

โทร. 02-312-3789, 085-111-9997
Email: lawyer@bangkokbusinesslaw.com
LINE OA: @bangkokbusiness
Website: bangkokbusinesslaw