ศาลฎีกายืนยัน บิทคอยน์เป็น “ทรัพย์สิน” ตามกฎหมาย

เมื่อช่วงปลายเดือนตุลาคม 2569 ที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกามีคำพิพากษาฎีกาที่ 4929/2569 วินิจฉัยว่าบิทคอยน์เป็นทรัพย์สินตามกฎหมาย คำพิพากษานี้จึงถือเป็นเรื่องที่น่าสนใจของผู้ที่ถือครองหรือซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัลอยู่ไม่น้อย

ข้อเท็จจริงในคดี

คดีนี้เกิดขึ้นที่เกาะสมุยเมื่อปี 2565 นักท่องเที่ยวคนหนึ่งถูกทำร้ายและข่มขู่ให้นำเงินราว 50,000 ดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 1.88 ล้านบาทในขณะนั้น นักท่องเที่ยวคนดังกล่าวจึงได้ไปซื้อบิทคอยน์จำนวน 2.480801 BTC แล้วโอนไปยังบัญชีของคนร้าย พนักงานอัยการฟ้องผู้กระทำผิดซึ่งมีรายงานว่าเป็นชาวต่างชาติ 5 คน ศาลลงโทษจำคุกคนละ 10 ปี และให้คืนบิทคอยน์หรือชดใช้เป็นเงิน 1,878,000 บาทแก่ผู้เสียหาย

ประเด็นที่จำเลยต่อสู้

จุดที่เป็นประเด็นคือ จำเลยรายหนึ่งต่อสู้ว่าบิทคอยน์ไม่มีมูลค่าในตัวเอง ไม่ใช่เงินตรา และไม่มีรูปร่างให้จับต้องได้ จึงไม่ถือเป็นทรัพย์ที่จะถูกชิงหรือปล้นไปได้ ข้อต่อสู้นี้มีน้ำหนักในทางกฎหมาย เพราะความผิดฐานชิงทรัพย์และปล้นทรัพย์ต้องมีทรัพย์เป็นสิ่งที่ถูกกระทำ

เหตุผลของศาลฎีกา

ศาลฎีกากลับไม่เห็นด้วยกับข้อต่อสู้ดังกล่าว โดยให้เหตุผลว่าบิทคอยน์มีราคาซื้อขายในตลาดจริง แลกเป็นเงินสดได้เมื่อมีผู้ต้องการซื้อ และบุคคลทั่วไปก็สามารถถือครองได้ ทั้งผู้เสียหายใช้เงินจริงไปแลกมา มูลค่าที่สูญเสียจึงไม่ได้หายไปเพียงเพราะเปลี่ยนรูปเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ศาลยังอ้างความเห็นของธนาคารแห่งประเทศไทยว่า แม้คริปโตเคอร์เรนซีจะไม่ใช่เงินตราที่ใช้ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย แต่ก็มีมูลค่าซื้อขายในตลาด

หลักกฎหมายตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 138

ในทางกฎหมายเองนั้น ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 138 ให้ความหมายของ “ทรัพย์สิน” ครอบคลุมทั้งทรัพย์ที่มีรูปร่าง และวัตถุที่ไม่มีรูปร่างซึ่งอาจมีราคาและอาจถือเอาได้ บิทคอยน์จึงเข้าเกณฑ์นี้ โดยไม่ต้องรอให้มีการออกกฎหมายใหม่

ผลของคำพิพากษา

ผลที่ตามมาคือ หากมีผู้ใช้กำลังหรือข่มขู่ให้โอนบิทคอยน์ ย่อมเป็นความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ได้เช่นเดียวกับการแย่งชิงเงินสดหรือของมีค่า และผู้เสียหายเรียกให้คืนหรือชดใช้ตามมูลค่าได้ อีกทั้งคำพิพากษานี้ออกโดยที่ประชุมใหญ่ ศาลชั้นต้นและศาลอุทธรณ์จึงมีแนวโน้มนำไปปรับใช้กับคดีลักษณะเดียวกัน

ปรึกษาปัญหากฎหมายได้ที่

โทร. 02-312-3789, 085-111-9997
Email: lawyer@bangkokbusinesslaw.com
LINE OA: @bangkokbusiness
Website: bangkokbusinesslaw