กู้ยืมเงินผ่านทางแชทไลน์ มีผลทางกฎหมายไหม ?
ความรู้กฎหมายทั่วไป
หลายคนอาจจะเคยมีเพื่อน ญาติพี่น้อง หรือคนรู้จักมาขอกู้ยืมเงินผ่านทางแชท แล้วรู้ไหมว่าข้อความเหล่านั้นใช้ฟ้องร้องได้จริงหรือเปล่า? และถ้าไม่มีการเซ็นสัญญา จะสามารถนำมาฟ้องร้องได้หรือไม่? บทความนี้รวบรวมคำตอบที่หลายคนยังเข้าใจผิดเกี่ยวกับการกู้ยืมเงินผ่านทางแชทไลน์ไว้แล้วที่นี้
สัญญาออนไลน์มีผลทางกฎหมายได้ไหม?
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 366 สัญญาเกิดขึ้นเมื่อมีคำเสนอและคำสนองถูกต้องตรงกัน ซึ่งคำเสนอคำสนองเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นผ่านช่องทางออนไลน์ได้ รวมถึงแชทไลน์ และแชทเฟสบุ๊ค นอกจากนี้ พ.ร.บ. ว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 มาตรา 7 ยังรับรองว่าข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์มีผลทางกฎหมายเทียบเท่ากับเอกสารลายลักษณ์อักษร แต่เรื่องสำคัญคือ สัญญาบางประเภทกฎหมายกำหนดไว้เป็นพิเศษว่าต้องมีรูปแบบอย่างไร โดยเฉพาะการกู้ยืมเงินที่ต้องมีหลักฐานการกู้ยืมเงินเป็นหนังสือ
การกู้ยืมเงิน — กฎหมายกำหนดหลักเกณฑ์อะไรไว้บ้าง?
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 653 บัญญัติว่า “การกู้ยืมเงินกว่าสองพันบาทขึ้นไปนั้น ถ้ามิได้มีหลักฐานแห่งการกู้ยืมเป็นหนังสืออย่างใดอย่างหนึ่งลงลายมือชื่อผู้ยืมเป็นสำคัญ จะฟ้องร้องให้บังคับคดีไม่ได้” หมายความว่า ถ้ากู้ยืมเงินเกิน 2,000 บาท และไม่มีหลักฐานเป็นหนังสือที่ผู้กู้ลงลายมือชื่อ ก็ฟ้องร้องไม่ได้ แม้จะรู้กันว่ากู้จริงก็ตาม
สำหรับแชทไลน์นั้น กฎหมายเปิดช่องไว้ว่าข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์สามารถทำหน้าที่แทนเอกสารลายลักษณ์อักษรได้ตาม พ.ร.บ. ธุรกรรมอิเล็กทรอนิกส์ มาตรา 8 แต่มีข้อกำหนดว่าต้องสามารถเข้าถึงและนำกลับมาใช้ได้โดยความหมายไม่เปลี่ยนแปลง ดังนั้นหากมีข้อความแชทที่ระบุจำนวนเงิน กำหนดคืน และผู้กู้ยืนยันรับเงินพร้อมระบุตัวตนชัดเจน ก็มีโอกาสที่ศาลจะรับฟังเป็นหลักฐานได้
แล้วแชทแบบไหนที่มีน้ำหนักมากที่สุดเพียงพอต่อการฟ้องร้องต่อศาล?
แม้จะไม่มีการลงลายเซ็น หากต้องการให้แชทไลน์มีน้ำหนักทางกฎหมายมากที่สุด ควรให้ครบองค์ประกอบเหล่านี้
- ประการแรก: ต้องพิสูจน์ตัวตนได้ชัดเจน เช่น ชื่อบัญชีตรงกับชื่อจริง มีรูปโปรไฟล์ที่จำได้ หรือเคยติดต่อกันในชีวิตจริง หรือมีการลงรูปภาพ ข้อความใดที่สามารถระบุตัวตนให้ทราบได้ว่าผู้ใช้งานบัญชีคือใคร
- ประการที่สอง: ข้อความต้องระบุจำนวนเงินที่กู้ยืม กำหนดวันคืน และผู้กู้ต้องพิมพ์ยืนยันรับเงินพร้อมระบุชื่อตัวเองในแชท
- ประการที่สาม: ควรมีหลักฐานการโอนเงินผ่านธนาคารที่ชื่อบัญชีตรงกับชื่อผู้กู้ เพื่อเสริมน้ำหนักให้กับหลักฐานแชท
- ประการที่สี่: ควรเก็บสกรีนช็อตให้ครบถ้วน รวมถึงวันเวลาและชื่อบัญชีที่ปรากฏชัดเจน และควรบันทึกให้ครบก่อนที่ข้อความจะถูกลบหรือบัญชีถูกบล็อก
หากภายในแชทบทสนทนามีเพียงการส่งสลิปการโอนเงิน และผู้กู้ตอบมาแค่ขอบคุณหรือส่งสติ๊กเกอร์ สิ่งนี้ไม่ถือว่ามีน้ำหนักเพียงพอให้เป็นการกู้ยืมตามกฎหมายได้
สรุป
แชทไลน์สามารถเป็นหลักฐานในคดีกู้ยืมเงินได้ แต่ทั้งหมดนี้ขึ้นอยู่กับดุลพินิจของศาลและความสมบูรณ์ของหลักฐาน ไม่ใช่สิ่งที่ใช้ได้แน่นอนทุกกรณี การพึ่งพาแชทไลน์เพียงอย่างเดียวจึงมีความเสี่ยงสูง วิธีที่ปลอดภัยที่สุดยังคงเป็นการทำสัญญากู้ยืมเงินเป็นลายลักษณ์อักษรและลงลายมือชื่อจริง
ปรึกษาปัญหากฎหมายได้ที่
โทร. 02-312-3789, 085-111-9997
Email: lawyer@bangkokbusinesslaw.com
LINE OA: @bangkokbusiness
Website: bangkokbusinesslaw
